Update 14 september

Catechismus voor atheïsten

'Paradoxaal en tot logisch'.

Kijk bij de knop 'catechismus voor atheïsten'.

Tip voor Pia Dijkstra

Tip voor Pia Dijkstra

“Een garantie geef je op stofzuigers” antwoordde Pia Dijkstra (D’66) toen haar gevraagd werd of mensen met het syndroom van Down zouden begrijpen wat haar Orgaandonatiewet voor hen zou betekenen. Oei. Gênant momentje voor drammer Dijkstra. Inmiddels dramt ze vrolijk verder met het promoten van de doodscultuur. Nu moet er weer een wet door de kamer gejast worden die mensen met een doodsverlangen recht geeft op hulp bij zelfmoord. Dat minister de Jonge begin 2020 eerst eens een uitgebreid onderzoek wil afwachten, beschouw zij als chantage.

Maar het kan ook anders. Er is goed nieuws vanuit Hollywood: The Peanuts Butter Falcon. Een aanrader, deze film: goed acteerwerk, het raakt je, grappig, prachtige montage en een prima soundtrack. Het verhaal speelt zich af in het kustgebied van North Carolina waar hard werkende vissers een boterham proberen te verdienen. En er is iets bijzonders aan de hand. Ik heb nog nooit een grote Hollywoodproduktie gezien met in de hoofdrol een acteur met het Down syndroom. Ik zie - nu ik er bij nadenk - überhaupt weinig dergelijke acteurs. There Is Something About Mary is de uitzondering die de regel bevestigt. Maar dit is wel de nodig jaren geleden.

De reden hiervoor is een trieste. Terwijl onze samenleving meer en meer begrip toont voor seksuele minderheden, kijkt het de andere kant op als er een gehandicapt kind in beeld komt. Hoe gek het ook klinkt, het heeft iets met elkaar te maken. De seksuele revolutie had tot doel plezier los te koppelen van consequenties, en rechten van verantwoordelijkheden. Zeg maar de roekeloze ethiek van een heidense puber. Wat dan natuurlijk helemaal lastig is voor een volwassene, is een gehandicapte baby. In Amerika heeft men dat eens onderzoekt. Het resultaat laat zich raden: 67% van alle zwangerschappen waarbij prenataal onderzoek uitwijst dat het kind het Down Syndroom heeft eindigt in een abortus.

Deze bizarre discriminatie van deze mensen waart door de gehele westerse wereld. IJsland meldt trots dat deze mensen niet meer in hun land voorkomen. Denemarken - de Denen hebben op heldhaftige wijze 95 procent van de Joodse Denen gered in de Tweede Wereldoorlog - meldt eveneens met trots dat 98% van de ongeboren kinderen met Down zijn geaborteerd. Daarmee zeg je tevens dat de 2% die ontsnapt zijn aan de abortuskliniek er eigenlijk niet hadden moeten zijn; welkom in Denemarken. Italië, Duitsland, Frankrijk, Zwitserland, Engeland, België en Nederland vertonen allen percentages boven de 90%. Hitler had van dergelijke getallen alleen maar kunnen dromen. Dat de cijfers in de VS iets minder tragisch zijn heeft er wellicht mee te maken dat de Pro Life beweging daar sterker is.

Terug naar de film. The Peanut Butter Falcon vertelt het verhaal van Zack, een twintigjarige jongeman met het Down Syndroom. Zack heeft er geen weet van wie zijn ouders zijn, en de overheid weet niet goed raad met hem. Uiteindelijk plaatsen ze hem in een bejaardentehuis. Daar verveel Zack zich te barsten en beraamt een ontsnapping. Op tv heeft hij naar professioneel worstelen gekeken, en het is nu zijn droom zelf een professioneel worstelaar te worden. Zijn sociaal werkster Eleanor heeft het goed met Zack voor, maar is ervan overtuigd dat Zack niet zelfstandig kan leven. Zack ontsnapt inderdaad en belandt bij een zekere Tyler. Vanaf dit moment ontspint zich een echte Buddy-movie.

Lang verhaal kort, Zack test zijn grenzen, vindt zijn kracht, en komt op voor zichzelf en zijn recht om zijn droom na te jagen als worstelaar. Peanut Butter Falcon herinnert ons er op een goedmoedige manier aan dat mensen met beperkingen volwaardige mensen zijn, met een menselijk hart en menselijke geest, met ambities en beperkingen. Ze zijn onze buddy's.

De films van Sidney Poitier hebben flink bijgedragen aan de emancipatie van de zwarte Amerikanen. Ik hoop dat Zack Gottsagen nog een lange carrière voor de boeg heeft die hetzelfde resultaat tot gevolg heeft. Misschien wil Pia Dijkstra even tijd vrijmaken voor deze film. (4 september)

Unplanned

Unplanned

In  diverse Staten van Amerika – waaronder New York - is het sinds dit jaar toegestaan een kind dat per ongeluk een abortus (tot negen maanden toe) op wonderbare wijze overleeft op de ziekenhuistafel te laten liggen totdat het doodgaat. Het is een van de implicaties van wat men “pro-choise” noemt: de moeder heeft de keuze: laat ik het kind leven, of laat ik het “termineren”. Kiest ze er voor haar kind te laten leven, dan heeft het kind terstond alle rechten die opgenomen zijn in de Verklaring van de Rechten van de Mens; kiest ze voor ‘terminatie’, dan mag datzelfde kind in de afvalcontainer van het ziekenhuis gedeponeerd worden nadat het gestopt is met ademen. Dat krijg je als objectiviteit niet meer bestaat en alles afhankelijk wordt gemaakt van subjectieve motieven. Mijn devies luidt: voordat je begint te redeneren, kijk gewoon eerst even wat er aan de hand is. We hebben het hier gewoon over een levend ter wereld gekomen kind. Niet over een feministisch item.

De film Unplanned (2019) is een onverwacht groot succes in Amerika en de première in Nederland is aanstaande. Unplanned vertelt het waar gebeurde verhaal van Abby Johnson, de directeur van een Amerikaanse abortuskliniek. Zij wist exact hoe een abortus technisch gezien in zijn werk ging, maar was nog nooit daadwerkelijk van een abortus getuige geweest. Tot die ene dag. Ze zag op het beeldscherm een baby in rust in de baarmoeder, totdat de arts ingreep. Tot haar ontzetting zag ze hoe een armpje afgerukt werd en hoe dat armpje even later bloedig in een katheter tevoorschijn kwam.  Ze zag dat het zwaargewonde kind vervolgens pogingen deed het instrumentarium van zich weg te houden, totdat een been werd afgerukt, vervolgens nog een arm en tenslotte het hoofd. Tot slot werd het restant van het kind in de katheter gezogen. Abby Johnson begon spontaan over te geven.

Je kunt argumenteren over abortus wat je wilt, je kunt er een baas-in-eigen-buik-verhaal van maken, een armoedethema, een keuze of wat dan ook, maar wat Abby ZAG was dat er een einde gemaakt werd aan het leven van een kind. Als je observeert voordat je redeneert, kom je tot andere inzichten. Ik hoop dat Unplanned hetzelfde effect tot gevolg zal hebben als destijds De Hut van Oom Tom van Harriet Beecher Stowe. De invloed van Stowe op de afschaffing van slavernij was groot. Ook toen waren er talloze mensen die meenden goede redenen te hebben die slavernij zouden rechtvaardigen. Zij kwamen tot andere inzichten, niet op grond van argumentatie, maar door Stowe’s boek dat de concrete realiteit van de slavernij in Oom Toms Hut liet zien.  (27 augustus 2019)

--------------------------------------

Update 24 augustus

Catechismus voor atheïsten

'Bloemkool is een zegen'.

Kijk bij de knop 'catechismus voor atheïsten'.

Slimme Hans

Slimme Hans

Denken – aldus een aloud gezegde - moet je aan een paarden overlaten, die hebben immers een groter hoofd. Rond het jaar 1900 ondernam de excentrieke voormalige gymnasiumdocent Wilhelm von Osten een poging de cognitieve vaardigheden van paarden aan te tonen. Hij voerde een paard op dat hij Slimme Hans noemde (Kluger Hans). Dit paard leek in staat rekensommen op te lossen. Hans beantwoordde de vragen door met zijn hoef te stampen, door met zijn hoofd te schudden of te knikken. Iedereen was dolenthousiast over dit experiment. Maar dit duurde niet lang. Psycholoog Oscar Pfungst onderzocht het vermeende wonderpaard en kwam tot de conclusie dat de zogenaamde vaardigheden van Hans niet een kwestie van rekenen was, maar eerder een reactie op de verwachtingen van de vragensteller.

Sociaalwetenschappelijk onderzoek heeft vastgesteld dat een dergelijk Slimme-Hans-Effect ook bij mensen voorkomt. De natuurlijke behoefte aan sociale acceptatie brengt mensen ertoe antwoorden te geven die beantwoorden aan de verwachtingen van de vragensteller. Een fenomeen dat hiermee verwantschap vertoont is zelfcensuur: mensen neigen ertoe meningen die (terecht of ten onrechte) onpopulair zijn voor zich te houden. Dit relatief recente fenomeen heeft een zichzelf versterkend spiraaleffect. Hoe minder een bepaalde mening in het publieke discours geventileerd wordt, des te minder wagen mensen zich eraan deze mening te uiten. Op deze manier belanden bepaalde ingenomen posities in het verdachtenbankje, worden als vanzelf maatschappelijk ongewenst en verdwijnt tenslotte uit het discours. En anders filtert Facebook je er wel uit. Je kunt de onderwerpen zelf wel bedenken.

Gelukkig is er altijd nog wel ergens een Gallisch dorpje waar de bewoners zich daar niks van aantrekken. Deze katholieke reservaten – of beter gezegd oasen – zijn er gelukkig ook nog. Zij tappen graag uit een ander vaatje.  Onlangs verschenen er twee boeken afkomstig uit deze oase.

Allereerst zijn daar Mike Aquilina en James L. Papandrea. In hun boek How Christianity Saved Civilisation….And Must Do That Again laten zij zien dat het culturele en morele verval ten tijde van het Oude Rome veel gelijkenissen vertoont met onze tijd. De auteurs zijn van mening dat de Kerk ook vandaag de dag de wereld opnieuw kan veranderen, zoals zij dat destijds ook deed. Boeiende lectuur.

Rémi Brague schildert in Curing Mad Truths; Medieval wisdom fort he Modern Age hoe traditionele waarheden en deugden in onze tijd van hun oorspronkelijke zin en context zijn beroofd en in hun tegendeel zijn ontaard.. Volgens Brague is het een feit dat dat wereld leeft van katholiek kapitaal; zij leeft van waarheden die uit de schatkamer van het christendom afkomstig zijn. Maar dan totaal van haar oorspronkelijke betekenis ontdaan. Als voorbeeld reikt Brague ons het begrip ‘vrijheid’ aan. De moderne mens verstaat onder vrijheid doen en laten wat men wil, hetgeen volgens de auteur juist tot verslaving leidt. Vrijheid betekende oorspronkelijk kiezen voor het goede. Dat is wat tot echte vrijheid leidt. Ook het begrip ‘schuld’ heeft een heel andere betekenis gekregen. We pleiten onszelf van alles vrij en in onze schuldcultuur leggen we alle schuld bij onze voorouders. Daarmee ontvangen we een soort geperverteerd boetesacrament zonder absolutie, aldus de auteur, die een terugkeer naar de Natuurwet aanbeveelt om al doende bij het bovennatuurlijke uit te komen.