Rich shepherds, poor sheep (EN)

The Synodal path taken by the German bishops increasingly resembles the path taken by Luther in his days. The Vatican is doing all it can to limit the damage, but Germany does not seem to be giving an inch to Rome.

Rome's major moves followed the German bishops' decision in 2019 to move forward with the Synodal Path, an effort initially prompted by revelations of sexual abuse of priests and cover-ups. But as the time for change gained momentum, attention shifted to a list of proposed "binding" reforms that, if approved by the German bishops, would conflict with Church teaching on homosexuality, ecumenism, Church order, and the ordination of women to the priesthood. Such a move by the Church in Germany could lead to a schism with Rome, to a Reformation 2.0.

Deeply concerned about this change of direction, Pope Francis wrote a letter to the German Church in June 2019, warning that if they continued on this course, their approach would result in "multiplying and feeding the evil it sought to overcome." In September 2019, Cardinal Marc Ouellet (Prefect of the Congregation for Bishops) wrote to the then President of the German Bishops' Conference Cardinal Reinhard Marx, saying that the decisions of the Synod Assembly have no binding authority. Cardinal Marx did ignored the instruction and informed Rome that the meeting will take place as scheduled. Other subsequent warnings from the Vatican were similarly ignored.

On March 15, the Congregation for the Doctrine of the Faith published a responsum ad dubium on same-sex unions, clearly stating that priests are not allowed to bless these partnerships. The statement and the accompanying note were approved for publication by Pope Francis. The ruling is widely interpreted as an attempt to curb Germany's reform programme. The statement was openly criticised by the participants of the Synodal Way. Meanwhile, the recently published "Fundamental Text", the document that reflects the deliberations in Germany, has caused further concern, as the authors of the document claim that "there is no single truth of the religious, moral and political world, and not a single way of thinking that can claim ultimate authority".

In a response, George Weigel concluded that the German bishops had reached the point of "apostasy". The question arises whether it is wise for the Vatican to let the Synodal Way play out to its end before taking further steps. Meanwhile, it is becoming increasingly clear what the bishops' positions really are. The shepherds who are supposed to lead the flock are letting themselves be led less and less by The Good Shepherd. The urge to reform Church teaching and practice in accordance with secular ideologies that question the very reality of truth, and redefine the Apostolic Tradition of the Church as an oppressive system that unjustly favours a male hierarchy and clergy, is becoming more and more apparent. In this context, Scripture and Tradition become subordinate to the process of the Synodal Way, which seeks to create its own binding truth.

The Church in Germany is the richest in the world thanks to the national 'Kirchensteuer' (in 2020 it amounted to 6.7 billion euro!). The Church behaves as if it represented a class rather than the interests of the Church, an elite class that is rich and has liberal demands that they want to please. The bishops feel obliged to that class, it seems.  The irony is that this is happening under a pope who wants to be a pope for the poor.

Rijke herders, ocharme schaapjes

De Synodale Weg die de Duitse bisschoppen afleggen, lijkt steeds meer op de weg die Luther destijds bewandelde. Het Vaticaan doet al het mogelijke om de schade te beperken, maar Duitsland lijkt geen duimbreed toe te geven aan Rome.

De belangrijkste stappen van Rome volgden op het besluit van de Duitse bisschoppen in 2019 om verder te gaan met het Synodale Pad, een inspanning die aanvankelijk werd ingegeven door onthullingen van seksueel misbruik door priesters en doofpotaffaires. Maar toen het momentum voor verandering aan kracht won, verschoof de aandacht naar een lijst van voorgestelde bindendehervormingen die, indien goedgekeurd door de Duitse bisschoppen, in strijd zouden zijn met de kerkelijke leer over homoseksualiteit, oecumene, kerkorde en de wijding van vrouwen tot priester. Een dergelijke stap van de Kerk in Duitsland zou kunnen leiden tot een schisma met Rome, tot een Reformatie 2.0.

Diep bezorgd over deze koerswijziging schreef paus Franciscus in juni 2019 een aan duidelijkheid niets te wensen overlatende brief aan de Duitse Kerk. Daarin waarschuwde hij de Duitse katholieken dat als zij deze koers zouden blijven aanhouden, hun aanpak zou resulteren in het vermenigvuldigen en voeden van het kwaad dat het wilde overwinnen”.

In september 2019 schreef kardinaal Marc Ouellet (prefect van de Congregatie voor de Bisschoppen) de toenmalige voorzitter van de Duitse bisschoppenconferentie kardinaal Reinhard Marx dat de besluiten van de synodevergadering geen bindend gezag hebben. Kardinaal Marx trok zich daar niets van aan en berichtte richting Rome dat de vergadering zou doorgaan zoals gepland. Latere waarschuwingen van het Vaticaan werden op dezelfde wijze genegeerd.

Op 15 maart publiceerde de Congregatie voor de Geloofsleer een responsum ad dubium over verbintenissen tussen mensen van hetzelfde geslacht, met de heldere mededeling dat het priesters niet toegestaan is deze partnerschappen in te zegenen. De uitspraak en de begeleidende nota werden goedgekeurd voor publicatie door paus Franciscus. Deze uitspraak wordt algemeen geïnterpreteerd als een poging om het hervormingsprogramma van Duitsland in te dammen.

De uitspraak werd openlijk bekritiseerd door de deelnemers van de Synodale Weg. Intussen heeft de onlangs publiceerde Fundamentele Tekstnog meer ongerustheid gewekt. Het document geeft de beraadslagingen in Duitsland weer en de auteurs beweren dat er niet één waarheid van de religieuze, morele en politieke wereld is, en niet één vorm van denken die aanspraak kan maken op het ultieme gezag”. In een reactie hierop concludeerde de Amerikaanse commentator George Weigel dat de  Duitse bisschoppen het punt van geloofsafval” hadden bereikt. De vraag rijst of het wel verstandig is dat het Vaticaan de Synodale Weg tot het einde laat uitspelen voordat er verdere stappen worden ondernomen.

Intussen wordt steeds duidelijker wat de standpunten van de meerderheid van de Duitse bisschoppen zijn. De herders die de kudde moeten leiden, laten zichzelf steeds minder leiden door De Goede Herder. Steeds duidelijker openbaart zich de drang om de kerkelijke leer en praktijk te hervormen conform seculiere ideologieën die de realiteit van de waarheid zelf in twijfel trekken, en de apostolische traditie van de Kerk herdefiniëren als een onderdrukkend systeem dat ten onrechte een mannelijke hiërarchie en geestelijkheid bevoordeelt. In deze context worden Schrift en traditie ondergeschikt aan het proces van de Synodale Weg, die erop uit is zijn eigen bindende waarheid te creëren.

De Kerk in Duitsland is de rijkste ter wereld dankzij de nationale Kirchensteuer, de kerkbelastingdie in 2020 6,7 miljard euro bedroeg. De Kerk gedraagt zich alsof zij een klasse vertegenwoordigt in plaats van de belangen van de Kerk; een elitaire klasse die rijk is en bepaalde sociaal-progressieve eisen heeft waaraan ze tegemoet wil komen. De bisschoppen voelen zich verplicht aan die klasse, zo lijkt het wel.  De ironie is dat dit gebeurt onder een paus die een paus voor de armen wil zijn.

4 mei, vrede en the Great Reset

Op de dag van de nationale dodenherdenking schotelt het liturgisch rooster ons een fragment voor uit het evangelie van Johannes. We horen Jezus zeggen: “Mijn vrede geef ik u. Niet zoals de wereld die geeft geef ik hem u”.

Hoe wordt vrede gecreëerd? Door politici? De Franse Revolutie beloofde vrijheid, gelijkheid en broederschap. Niet veel later maakten de guillotines overuren. Sommigen waren kennelijk gelijker dan anderen. De communisten beloofden het aards paradijs. Het werd een hel, en niet alleen voor hen die in de goelags belanden. Wat beloofde Hitler allemaal niet: vrede en veiligheid. De vernietigingskampen spraken andere taal. De Taliban beloofde een walhalla. Ook dat mondde uit in helse taferelen.

Ja, hoe creëren we vrede? Door het World Economic Forum? Door algemene vreedzame herbewapening met het oog op vrede. Door filosofen die ons voorspiegelen wat tot vrede strekt. Door gendergelijkheid: equality for everyone? Het moge duidelijk zijn, op deze manier zal vrede geen werkelijkheid worden. Waarom niet? Slechts om één reden: omdat vrede en veiligheid altijd met elkaar worden verward. Er is geen weg naar vrede door de weg naar veiligheid. Vrede moet in feite "gedurfd" worden, het is het grote risico waarvoor geen verzekeringen bestaan. Vrede is het tegendeel van veiligheid. Veiligheid nastreven betekent wantrouwend zijn en dat wantrouwen leidt weer tot onvrede en geweld. Veiligheid zoeken betekent zichzelf willen beschermen, vrede betekent iets heel anders. Vrede wordt niet met dit soort wapens gewonnen; vrede wordt gewonnen door de weg die naar het kruis leidt. 

Mijn vrede geef ik u. Niet zoals de wereld die geeft geef ik hem u”, zegt Jezus. Nee, echte vrede gaat niet samen met veiligheid. De verleiding om het een tot het ander te reduceren, of erger nog, het een in het ander te incorporeren, is een voortdurende verleiding. Ook veiligheid voor het Coronavirus zal de wereldvrede niet herstellen. Evenmin zal het vaccin de vrede in de harten en in de wereld herstellen. Om Corona aan te grijpen om  een Great Reset - een grote herschikking - te bewerkstelligen, is dan ook een grote misvatting. En toch wil het World Economic Forum ons doen geloven dat dit de vrede zal bevorderen. Om de Great Reset mogelijk te maken is volgens Klaus Schwab - de voorman van het World Economic Forum - een nieuwe economische en politieke orde” noodzakelijk; een nieuwe maatschappelijke orde dus. De bestaande nadruk op natiestaten wat betreft het nemen van economische en politieke beslissingen – al dan niet in supranationale verbanden – moet worden vervangen door governance op wereldschaal, ook wel een wereldregering of New World Ordergenoemd.

De vorige grote transitie werd werd ingeleid door de Industriële Revolutie, begin 19e eeuw. Het beloofde welvaart, minder armoede en daardoor grotere kans op vrede. Dat laatste klopte niet. De eeuw die erop volgde was de bloedigste ooit. Vandaag de dag in 2021 is industriële productie niet meer de belangrijkste bron van economische waarde-creatie en bevinden zich geen industriële bedrijven meer in de top van 's werelds grootste ondernemingen. De grootste ondernemingen zijn vooral digitech-bedrijven (Apple, Amazon, Facebook, Google), beleggers en banken (zoals Berkshire Hathaway en JP Morgan Chase) en farmaceutische bedrijven (zoals Johnson & Johnson en Pfizer). Als gevolg van de veranderende machtsverhouding passen de mondiale spelers zich steeds minder aan de nationale wetten en regels aan. Steeds meer leggen deze ondernemingen hùn regels op aan klanten in terms and conditions, gedragen zich als 'regelgevende instanties' en worden daarom ook wel aangeduid met de term corporate-states. Deze corporate-states streven naar voor hen zo gunstig mogelijke en wereldwijd uniforme regels in natiestaten.

Geen van deze corporate-states zijn echter democratieën. Hetzelfde geldt trouwens voor de Verenigde Naties. Er is op wereldschaal geen democratisch feedbacksysteem om de belangen van burgers te dienen. Grote landen – vooral China en de Verenigde Staten – zijn nog machtig genoeg om invloed te hebben op deze maatschappelijke ontwikkeling op wereldschaal, maar andere natiestaten zijn dat niet meer.

The Great Reset van Klaus Schwab is het voorstel van de World Economic Forum aan de wereldgemeenschap over hoe de toekomstige samenleving eruit moet zien. Dit is gebaseerd op de belangen van de internationale corporate-states. Het betekent een transitie naar een World Government waarin nationale staten ondergeschikt zijn en waarin internationale organisaties, ngo's en de VN wereldwijd de publieke regie krijgen. De World Economic Forum heeft de pandemie aangegrepen om The Great Reset te versnellen. In The Great Reset is geen rol weggelegd voor democratische feedback-mechanismen om de belangen van het overgrote deel van de burgers in de wereld te kunnen dienen. De bedoelingen klinken nobel: You'll own nothing. And you'll be happy.” (Beweerde Stalin dit ook niet?). En uiteraard brengt het ons “closer to worldpeace”. Maar het hoeft niet te verbazen dat de grote pleitbezorgers naast Klaus Schwab Bill Gates, George Soros en Jeff Bezos zijn. Dat ook het Vaticaan zich met dit gezelschap ingelaten heeft, is pijnlijk. De enige ware Verlosser van de wereld, de enige bouwer van genezende vaccins voor ziel en lichaam is die Verlosser die reeds op aarde is gekomen. Wij hoeven ons alleen maar door Hem te laten "inenten" en alleen dan zal er vrede in ons hart neerdalen. En daardoor in de wereld om ons heen.

De pedant en de prostitué

Als er één onderwerp is waarover veel misverstanden zijn, dan is het wel wat de Kerk leert over seksualteit. Het is waar, ik voel me enigszins ongemakkelijk bij dit onderwerp. Een celibatair is wellicht ook niet de meest voor de hand liggende persoon om hierover te spreken. Van alle christelijke deugden, is seksuele moraal verreweg de minst populaire. Er is geen ontkomen aan; de katholieke stelregel luidt: ‘Òf een huwelijk (m+v) met volledige trouw aan je partner, òf anders totale onthouding’. Zo simpel zit dat. Einde verhaal. Tja, dat is moeilijk te verkopen in onze tijd. Want totale onthouding is erg moeilijk en druist tegen onze instincten in en wel zozeer dat we onszelf nuchter de volgende vraag moet stellen: Heeft de Kerk het mis met zijn opvatting, of is er iets misgelopen met onze (geslachts-)instincten zoals die nu zijn?

We hebben eindeloos te horen gekregen dat het met de seksuele begeerte precies hetzelfde gesteld is als met iedere andere begeerte die we hebben en dat het allemaal rozengeur en maneschijn zal zijn als we maar eens afscheid nemen van die dwaze katholieke moraal die onthouding predikt en er verder het zwijgen toedoet. De maatschappijhervormers zeggen dat het seksuele leven een puinhoop is geworden doordat het verzwegen werd. Maar het is sinds de roemruchte jaren ‘60 jaar niet verzwegen. Dag in dag uit wordt erover gepraat en geschreven. De puinhoop is alleen maar groter geworden. Was verzwijgen het probleem geweest, dan zou openbare discussie de oplossing zijn geweest. Dat is het dus kennelijk niet.

Volgens mij is het andersom. Ik denk dat de mensheid het seksuele probleem oorspronkelijk verzweeg omdat het zo’n puinhoop was. Er ligt niets beschamends in het feit dat het mensdom zich op een bepaalde manier voortplant of dat die manier genot verschaft. De Katholieke Kerk zegt hetzelfde. Het probleem zit niet in de zaak zelf en niet in het genot. Het huwelijk is in het christendom hoger geroemd dan in enig andere godsdienst, en de grootste liefdesgedichten ter wereld zijn veelal door christenen gemaakt. Maar zoals seksualiteit vandaag de dag beleefd wordt - en dat niet alleen in LGTBQ+kringen - is alleszins beschamend. Van je eten genieten is niets om je voor te schamen. Maar het zou alleszins beschamend zijn als er mensen zijn die eten het belangrijkste in hun leven vinden en als ze hun tijd doorbrachten met kwijlend en smakkend naar plaatjes van voedsel kijken. Voor seks geldt hetzelfde.

De Kerk kent natuurlijk onze toestand en onze zwakheden. God zal ons niet beoordelen alsof we geen moeilijkheden te overwinnen hebben. Waar het om gaat is de oprechtheid en de volharding van onze wil om te overwinnen. Er zijn twee redenen waarom het voor ons zo moeilijk is te voldoen aan het katholieke standpunt. Ten eerste zijn er de vele signalen die ons willen aanpraten dat al die passies helemaal niet ongepast zijn, maar juist heel ‘natuurlijk en gezond’. Bijna elke roman en elke film associeert het toegeven aan seksuele verlangens met gezondheid, normaalheid, jeugd, openheid en opgewektheid. Zoals zo vaak berust zoiets op halve waarheden (dat seksualiteit op zichzelf niets verkeerds is, is juist). De leugen zit in de suggestie dat iedere geslachtsdaad waartoe je op een gegeven moment verleiding voelt eveneens gezond en normaal is. Dit kan – hoe je het ook bekijkt – niet anders dan onzin zijn. Kijk naar de gevolgen: afgunst, ziekte, leugens, spanningen, echtbreuk, en al wat het tegendeel van gezond en opgeruimd is. Het is een gekend gegeven dat voor geluk altijd een heleboel beheersing nodig is. Je kunt niet ongeremd eten en drinken en toch gezond blijven. Je kunt niet een bandeloze leefstijl erop nahouden en toch een goed huwelijk in stand houden. Je kunt niet over lijken gaan in je jacht op het grote geld en toch wensen dat iedereen je respecteert. Zo is het ook dat als je je niet wenst te beheersen aangaande bepaalde verlangens, dan zul je onvermijdelijk aansturen op verwoesting van je hele leven.

Wat in de tweede plaats veel mensen weerhoudt van ernstige pogingen kuisheid na te streven, is de gedachte dat deze christelijke deugd toch onmogelijk is. En daarom doen ze zelfs maar geen poging. Maar dat geldt wel voor meer dingen. Denk maar aan volmaakte naastenliefde. Dat is ook onhaalbaar, maar dat is toch ook geen reden om je er in het geheel niet om te bekommeren. Met alleen maar menselijke goede wil lukt dat niet. Je moet dan ook Gods hulp vragen. En zelfs dan kan het er na lange tijd op lijken dat er geen hulp komt. Maak je geen zorgen. Vraag na iedere mislukking om vergeving, krabbel weer overeind en probeer het opnieuw. Het helpt je af van illusies over jezelf en leert je op God vertrouwen. Je leert er enerzijds van dat je zelfs in je beste momenten niet op jezelf kan vertrouwen en anderzijds dat je ook in je slechtste momenten nog niet hoeft te wanhopen, want mislukkingen worden je vergeven. Fataal is alleen: met minder dan volmaaktheid genoegen nemen! En voor alle duidelijkheid nog even dit: seksualiteit is bepaald niet de kern van de katholieke moraal. Wie denkt dat de Kerk onkuisheid ziet als het allergrootste kwaad heeft het helemaal mis. De zonden van het vlees zijn erg, maar van alle zonden zijn ze de minst erge. De grootste zonden zijn allemaal puur geestelijk: genoegen scheppen in andermans schuld en ongelijk, roddel en achterklap, de genoegens van macht en haat. Want er zijn twee dingen in mij die met elkaar concurreren : het Dier in mij en de Duivel in mij. De Duivel is de ergste van de twee. Daarom zou een koude zelfingenomen pedant die regelmatig ter kerke gaat wel eens dichter bij de hel kunnen zijn dan een prostituee. Maar je kunt natuurlijk beter geen van tweeën zijn.